Chuyện về cây bưởi tổ ở Thái Hòa

0

 Trên những sườn đồi, đất dốc của phường Quang Tiến, thị xã Thái Hòa có môt giống bưởi múi mịn, mọng nước, ăn giòn vị ngọt thanh, khi ăn không có vị đắng, vị the như một số loại bưởi khác. Đặc biệt, có thể trồng, phát triển thay thế đất trồng keo, bạch đàn. Đó là những đặc tính vượt trội của bưởi hồng Quang Tiến – Một đặc sản của thị xã Thái Hòa hiện nay. Mới đây, loại cây trồng này đã được Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn công nhận là một trong 3 giống cây trồng mới. Vậy loại cây có múi này có nguồn gốc như thế nào? Câu trả lời sẽ có trong bài viết  “ Chuyện về cây bưởi tổ”.

Khối Dốc Cao, phường Quang Tiến, thị xã Thái Hòa những ngày này không khí mua – bán bưởi diễn ra khá nhộn nhịp. Theo chân những thành viên trong HTX nông nghiệp sạch bưởi hồng Quang Tiến, chúng tôi có mặt tại gia đình bà Nguyễn Thị Nguyệt. Đây là gia đình đã, đang được thụ hưởng “ lộc” từ cây bưởi tổ của giống bưởi hồng Quang Tiến hiện nay. Thấy chúng tôi đến, bà Nguyệt đon đả mời nước và không quên gọt nhanh một quả bưởi để mời chúng tôi. Vừa gọt bưởi bà vừa kể lại: Năm 1991, vợ chồng bà mua mảnh vườn này để cất nhà. Trong vườn lúc này có một cây bưởi tán rộng và sai quả. Ăn thấy ngọt, ngon nên ông bà chiết cành nhân rộng thêm mấy gốc nửa. Vừa ngắm nhìn cây bưởi tổ bà Nguyễn Thị Nguyệt vui vẻ nói với chúng tôi: Trước lúc chủ nhà ra đi để lại cho gia đình tôi lộc lớn là cây bưởi tổ, nhờ cây bưởi này mà tôi nuôi phải nói rằng gia đình tôi mua miếng đất này có lộc, nhờ cây bưởi tổ này mà tôi nuôi được 3 đứa con ăn học nên người

Bà Nguyễn Thị Nguyệt bên cây Bưởi tổ trên 40 năm tuổi

Theo một số bậc cao niên trong khối thì cây bưởi tổ được trồng từ những năm 1976. Người trồng  đầu tiên của vùng đất này là ông Võ Sỹ Đành. Đến năm 1991, do điều kiện gia đình khó khăn nên ông phải bán toàn bộ nhà cửa vườn tược cho gia đình ông bà Quang Nguyệt. Vậy là từ đó cho đến nay, gia đình bà Nguyễn Thị Nguyệt được thừa hưởng từ lộc cây, lộc đất. Cứ mỗi năm một lứa, cây bưởi tổ vẫn cho quả đều. Không chỉ cây bưởi tổ cho quả mà trong khu vườn còn có 10 cây khác thuộc “ thế hệ con cháu” vẫn cho quả ngọt. Cuộc sống của một gia đình công nhân về hưu mất sức cũng chỉ trông chờ vào những gốc bưởi hồng Quang Tiến mà thôi.

Thấy bưởi sai quả, ăn lại ngon một vài người hàng xóm của bà Nguyệt đã xin chiết cành về trồng. Ban đầu họ chỉ nghĩ đơn giản trồng để ăn quả thôi. Nhưng khi có quả thấy hiệu quả kinh tế cao nên các hộ dân trong khối đã nhân rộng ra. Đến nay 100% các gia đình ở khối Dốc Cao đều trồng bưởi hồng Quang Tiến. Nhà ít thì vài chục gốc, nhà nhiều lên đến mấy trăm gốc bưởi. Người dân nơi đây còn gọi bưởi hồng Quang Tiến là “ cây xóa đói giảm nghèo” của khối. Bởi, so với các loại cây trồng khác thì chi phí cho việc trồng bưởi không tốn kém, giá bán sản phẩm cao, ổn định. Ông Trần Văn Quang – Một trong những hộ chiết cành từ cây bưởi tổ để trồng đầu tiên ở khối Dốc Cao cho biết:Đến nay  tôi khẳng định chưa có loại cây trồng nào qua được cây bưởi hồng này về kinh tế. Mỗi năm một gốc cũng cho từ 2 – 3 triệu đồng. Riêng cây bưởi tôi chiết đầu tiên ở nhà bà Nguyệt  năm ngoái tôi thu được 8,5 triệu đó.

Gia đình Ông Trần Văn Quang phường Quang Tiến thu hoạch bưởi

Tiếng lành đồn xa, dân trong vùng rồi đến các địa bàn khác cũng tìm về khối Dốc Cao để thưởng thức bưởi hồng Quang Tiến. Diện tích cây bưởi này cũng theo đó nhân lên. Từ một cây bưởi tổ, đến nay Thái Hòa đã có trên 80 ha bưởi hồng Quang Tiến. Trong đó, có hơn 40 ha đã cho thu hoạch. Với giá bán từ 25 – 30 nghìn/kg sau khi trừ chi phí người trồng cũng thu về một nguồn lãi không hề nhỏ. Gia đình ông Nguyễn Hồng Công – Khối Trung Nghĩa, phường Quang Tiến là một minh chứng. Trên diện tích gần 1ha vườn đồi trồng keo, bạch đàn kém hiệu quả sau một lần ghé thăm khối Dốc Cao, được thưởng thức bưởi hồng Quang Tiến, ông đã mạnh dạn chuyển đổi sang trồng loại cây có múi này. Đến nay, với gần 400 gốc bưởi mỗi năm sau khi trừ chi phí gia đình cũng thu về tiền tỷ. Ông Nguyễn Hồng Công – Khối Trung Nghĩa khẳng đinh: “ Đây là giống cây rất dễ trồng, ít sâu bệnh, hiệu quả kinh tế lại cao. Gia đình tôi cũng khấm khá kinh tế hơn nhờ loại cây có múi này”.

Bình quân mỗi gốc bưởi có trên 100 quả

Quay trở lại với cây bưởi tổ tại gia đình bà Nguyễn Thị Nguyệt ở khối Dốc Cao. Được biết, từ năm 1998, sau khi phát hiện những đặc tính quý vượt trội của cây bưởi này trung tâm nghiên cứu giống cây ăn quả và cây công nghiệp Phủ Quỳ đã triển khai trồng khảo nghiệm để tiến hành đánh giá. Từ kết quả khảo nghiệm cơ bản và kết quả khảo nghiệm sản xuất đều cho thấy bưởi hồng Quang Tiến có những ưu điểm vượt trội hơn so với bưởi Pomelo và bưởi Phúc Trạch. Đó là năng suất cao hơn, ít bị sâu bệnh, phù hợp với thổ nhưỡng của Thái Hòa. Cứ thế, số lượng về cây bưởi hồng được tăng lên. Hàng nghìn cây giống đã được người dân sử dụng. Mới đây,Chi cục quản lý chất lượng nông lâm và thủy sản Nghệ An đã trao giấy chứng nhận công nhận bưởi hồng Quang Tiến  đạt ATTP cho HTX nông nghiệp sạch bưởi hồng Quang Tiến. Sản phẩm bưởi hồng Quang Tiến giờ đây cũng đã có mặt ở hầu hết các tỉnh, thành trong cả nước. Ông Phạm Văn Thạch – Phó chủ tịch UBND thị xã Thái Hòa cho hay:Bưởi hồng Quang Tiến thất sự là đặc sản của Thái Hòa. Trong thời gian tới chúng tôi sẽ nhân rộng diện tích, tìm đầu ra ổn định. Xây dựng thương hiệu và  hỗ trợ người trồng về giống, khoa học kỹ thuật cũng như tìm đầu ra cho người trồng.

Đoàn lãnh đạo tỉnh và hị xã Thái Hòa tham quan mô hình bưởi hồng Quang Tiến của gia đình bà Nguyễn Thị Loan khối Trung Nghĩa

Câu chuyện vê cây bưởi tổ sẽ còn được nhiều người biết đến. Bởi chỉ từ một gốc bưởi đến nay loại quả này đã trở thành đặc sản của thị xã Thái Hòa – Một thức quà quê bình dị mà ngon ngọt. Chia tay các hộ trồng bưởi hồng Quang Tiến ở Thái Hòa, chúng tôi ra về khi mặt trời đã bắt đầu xuống núi. Vậy là nguyên một ngày chúng tôi được trò chuyện, được thăm quan, được thưởng thức vị ngọt thanh của những quả bưởi căng mọng đang độ thu hoạch chúng tôi càng hiểu rõ vì sao bưởi hồng Quang Tiến hiện được người tiêu dùng ưa thích đến vậy.

T/H: Thu Trang – Quang Huy ( Đài Thái Hòa)